zaterdag 14 november 2015

Bram Bakker & Marjolijn van Kooten - Geen paniek (Recensie)

Waar Bram Bakker haar ooit behandelde voor haar paniekstoornis trekt cabaretière Marjolijn van Kooten hem nu mee het toneel op voor het avondvullende theaterprogramma genaamd 'Geen paniek'. Een programma waarmee zij op geheel eigen wijze het taboe angst proberen te doorbreken en de psychiatrie bespreekbaar willen maken bij het Nederlandse theaterpubliek.


Schrijver, columnist en psychiater Bram Bakker heeft zijn strepen al lang verdiend in het Nederlandse beroepsveld. Bakker is wellicht wel één van de meest besproken psychiaters in Nederland. We kennen hem onder andere van de vele boeken die hij uitbracht over diverse onderwerpen uit de psychiatrie. Zo bracht hij recentelijk nog het boek 'Geluk uit een potje' op de markt waar hij uithaalt naar de volgens hem veelal onnodige slikcultuur bij onder andere depressies. Ook kan je hem kennen uit het in 2007 uitgezonden televisieprogramma 'Bureau Ambitie' waar hij als psychiater aan het hoofd stond van een commissie die de kandidaten moest begeleiden. Ook veroverde Bakker een juryplaats in het in 2013 uitgezonden televisieprogramma 'De Allerslechtste Echtgenoot van Nederland'. Buiten deze culturele uitstapjes is Bakker vooral een zorgprofessional die een indrukwekkende loopbaan heeft mogen doorlopen in de psychiatrie.

Gedurende deze loopbaan ontmoette hij in zijn spreekkamer Marjolijn van Kooten die kampte met een paniekstoornis. Van Kooten studeerde in 2010 af aan de Amsterdamse TheaterAcademie waarop zij haar eerste meters maakte als cabaretière met haar eerste soloprogramma genaamd 'Wanneer wordt ‘t leuk'. In seizoen 2015-2016 staat zij met haar voormalig behandelaar Bram Bakker op de planken in een duo voorstelling. Hoewel de twee afzonderlijk van elkaar op het toneel staan weten ze beiden een interessante afstand-nabijheid te benaderen waarbij ze maar beperkt op elkaar terugpakken. Bakker schiet in zijn monologen meer naar het theatercollegegenre toe terwijl van Kooten zichzelf echt neerzet als cabaretière wat haar ook prima lijkt te passen. Bakker is nog duidelijk zoekende in het theatergenre waardoor de overdracht op het publiek niet altijd even sterk is. Als rode draad door zijn verhaal bootst hij een cliëntgesprek uit zijn spreekkamer na. Hierbij slaat Bakker de spijker op zijn kop als het gaat om de eisen die de zorgverzekeraars stellen aan de zorgprofessionals. Bakker wijkt regelmatig uit naar zijsporen waarin we kennis mogen maken met de enorme hoeveelheid kennis en expertise die hij in huis heeft. Helaas kennen al deze zijsporen weinig diepgang waardoor Bakker niet zo zeer tot zijn recht lijkt te komen. We zien Bakker vooral zweten om zich te profileren als grappige cabaretier terwijl dit hem niet lijk te passen. Als we het grappen en grollen wegdenken zien we namelijk een zeer boeiende man staan die op intrigerende en messcherpe wijze het publiek mee weet te zuigen in de boeiende wereld van de psychiatrie.

Marjolijn van Kooten bewijst na de pauze dat de figuurlijke lolbroek haar prima past, met een flinke dosis zelfspot neemt zij het publiek mee naar de belevingswereld van een. Haar ervaringsdeskundigheid zorgt ervoor dat het publiek op gevoelsniveau wordt betrokken in de bizarre wereld van stress, paniek en angst. We zien haar dan ook excelleren als ze vertelt over de contacten met psychologen en haar deelname aan een mindfullnesgroep. Het zwaarbeladen thema voelt luchtiger dan ooit en mede doordat het publiek voor de pauze is voorzien van een stukje kennis en inzicht vallen de puzzelstukjes van de duale voorstelling ineen.

Bram Bakker en Marjolijn van Kooten brengen met Geen paniek een bijzondere combinatievoorstelling naar de Nederlandse theaters die zowel voor zorgprofessionals, cliënten en buitenstaanders zeer vermakelijk is. Ondanks het feit dat de twee niet gelijktijdig op het toneel staan spelen ze op vindingrijke manier wel op elkaar in. Bakker voedt het publiek met een dosis kennis en inzicht vanuit de professionele stoel terwijl van Kooten het publiek meeneemt in de belevingswereld van een paniekgestoorde cliënt. Deze bijzondere combinatie zorgt ervoor dat het publiek een avond wordt geprikkeld om verder te denken en te kijken in de bijzondere wereld van paniek. Maar: Geen paniek, de voorstelling staat vooral garant voor een ontspannen avondje uit!

Bas Oeijen
Foto (c): Bas Oeijen